Cậu tôi là giáo viên môn Giáo dục công dân. Hơn mười lăm năm trong nghề nhưng gia đình cậu vẫn sống rất chật vật. Tôi vẫn thường hay thắc mắc: Tại sao cậu không chọn môn học khác để dạy thêm còn “tăng thu nhập”, cậu cứ cười hoài không nói gì.

Mãi cho đến khi tôi lớn lên một chút, cậu kể tôi nghe câu chuyện của mình…

Gần hai mươi năm trước, cậu tôi học trong một trường chuyên của thành phố. Năm lớp 11, cậu tôi được chọn đi thi giải Vật Lý quốc gia tại Hà Nội. Thời bao cấp ấy, việc có học sinh “được chọn thi học sinh quốc gia” là một điều gì đó lớn lao và qúy giá, là niềm tự hào của mỗi nhà trường. Thế nên, dù các môn xã hội còn lại, cậu tôi học rất yếu vẫn được thầy hiệu trưởng nhắc khéo để giáo viên bộ môn nâng đỡ.

Riêng cô Thu lại khác.

Cô Thu là một giáo viên trẻ dạy Văn học và là người duy nhất không đồng ý nâng điểm môn Văn cho cậu tôi vì lý do: “Sức học của em quá chênh lệch, làm vậy là trái với đạo đức nghề nghiệp”. Dù cho thầy hiệu trưởng đã đến tận nhà thuyết phục, cô vẫn giữ nguyên quyết định.

Bằng cách này hay cách khác, cậu tôi vẫn đủ điểm trung bình môn để đi thi. Có giải nhưng không cao. Cách giải của cậu tôi rất thông minh và sáng tạo nhưng câu chữ và hành văn phần lập luận không đủ rõ ràng nên chỉ được giải ba.

Cô Thu trở thành đối tượng cả trường tôi trách cứ, vì nếu điểm trung bình môn Văn cao hơn, cậu tôi đã được cộng điểm để đạt giải cao hơn. Lúc ấy, không chỉ tổ Văn, mà cả Hội đồng nhà trường đều tỏ ra không thiện cảm với cô. Cô không được quyền chủ nhiệm lớp, giờ đứng lớp cũng bị giảm xuống. Thời bao cấp, thời gian dạy giảm xuống đồng nghĩa với phiếu gạo sẽ bị cắt đi.

Dù cho như vậy, cô vẫn giữ thái độ rất bình tĩnh.

Dịp Tết năm đó, cậu tôi đến nhà thăm cô Thu. Cô khá ngạc nhiên. Cậu tôi hỏi: “Con không hiểu vì sao cô lại làm như vậy?”.

Cô nhìn cậu tôi, lặng lẽ cười: “Con có bao giờ nhìn thấy lá rau cải chưa? Đó là một loài cây rất dễ thu hút sâu. Tuy thế sâu có thể ăn hết lá, nhưng chỉ cần bắt hết sâu nó vẫn mọc lại để tồn tại. Nhưng thường thì khi thấy cây bị tróc nhiều quá người ta không nghĩ phải bắt từng con sâu mà đơn giản là nhổ bỏ cả cái cây đi.

Cũng như vậy, nếu cô theo ý của cả trường mà nâng điểm cho em, tức là cô đã thả sâu vào lá và sẽ đến lúc cây chết mòn. Rồi thế, ắt sẽ không chỉ em mà cả những lớp học sinh sau này sẽ bị những việc làm đó làm cho thui chột.

Cậu tôi cúi mặt, ngồi rất lâu. Sau ngày hôm đó, cậu tôi quyết định trở thành một giáo viên, một giáo viên “dạy nhân cách con người”.

Tôi vẫn hy vọng và tin tưởng ngày nay vẫn còn có được những người có một nhân cách tốt lành và lòng quả cảm như cô Thu. Để lòng dũng cảm luôn có những thế hệ sau như cậu tôi truyền đời và tiếp nối.